ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
203
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
كه به ابطح بالا مىرود دفن گرديد . پس از او قاسم بك امير جده ، عهدهدار كار شد ليكن به علت فهم اندك و دست درازى به پولها و عدم ثبات رأى نتوانست كار فوق العادهاى را پيش ببرد تا اين كه او نيز وفات نمود . بعد از او امير محمد بك عهدهدار كار قنات شد ليكن وى نيز به زودى در رجب سال 979 ه . درگذشت . سپس كار در دست قاضى القضات و بازرس مسجد الحرام سيد حسين حسنى قرار گرفت . وى با جديّت و كوشش بىنظيرى عمليات قنات را در حالى كه مدت ده سال توسط اميران قبلى به تعويق افتاده بود و در زمانى حدود پنج ماه به اتمام رساند . آب چشمهء عرفات به سوى مكه روان شد و از سرچشمههاى آن در محلههاى مختلف مكه ، در بيستم ذى القعده سال 979 هجرى فوران نمود . اين روز ، روز بزرگى براى مردم مكه بود كه در آن روز مردم جشن گرفتند و توسط بزرگان سفرهها انداخته شد و بخششها و هدايايى سنگين به مهندسان و بناها داده شد . همچنين به فقرا و تنگدستان صدقه دادند و مژده رسانانى را به حضور سلطان سليم ( جانشين سلطان سليمان ) و شاهزاده فاطمه خانم گسيل داشتند . در آستانه ( اسلامبول ) جشنها به پا گرديد و هدايا و تكريمهاى زيادى از قاضى القضات كه به دست تواناى او اين پروژهء مهم به پايان رسيد ، اعطا شد . اين عمل باعث احياى مجدد ام القرى به آب حيات گرديد ، همچنانكه پيش از اين با بعثت پيامبر و ظهور نور نبوت و آمدن مردم از اطراف و اكناف آن ، براى انجام مناسك حج زنده شده بود و همواره زنده باقى خواهد ماند و اين اثرى فراموش نشدنى و بيادماندنى از سلطان سليم بود كه همواره با دعاى خير براى او به همراه مىباشد و در پروندهء اعمال او با كلماتى از نور اين چنين نقش مىبندد « وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ » . « 1 » پس از آن در چشمه و مجارى آن تعميراتى در سالهاى 1019 و 1020 و 1025 هجرى صورت گرفت كه اين تعميرات بر سنگ نوشتهاى اين گونه ثبت شده است :
--> ( 1 ) - نحل : 97